|
Aksaray
Kürtleri
AKSARAY
KÜRTLERİ
Orta
Anadoluda bulunan Aksaray ili sınırlan
içerisinde yoğun bir Kürt nüfusu bulunuyor. Bu
ildeki Kürtlere ilişkin vereceğim bilgiler,
yörede yaşayan bazı kişilerin anlatımlarından
derlenmiştir.
Aksaray;
Osmanlı döneminde, sancak idi. Cumhuriyet
döneminde ise, -1950 DP iktidarına kadar il,
siyasi nedenlerden dolayı 1989 yılına kadar
Niğdeye bağlı bir İlçe, bu tarihten sonra da
yine il olmuştur.
Kürtler
yaklaşık yüz yıl önce buraya yerleşmişler. Geliş
yerleri; Diyarbakır, Ağrı ve Elazığdır. Dersim
isyanı sonrasında da gelip yerleşenler
bulunmaktadır.
Bu gün
Aksaray Merkez ve Ortaköy ilçe nüfusunun yüzde
otuza yakını Kürt-tür. Diğer üçe ve köylerde
yaşayanlar dahi! tahminen otuzbeş-kırk bin Kürt
yaşamaktadır. (Aksaraym toplam nüfusu yüz-yüz on
bin arasıdır.)
Kürt
nüfusun yüzde seksen beşi Zaza, yüzde on beşi
Kunnanci lehçesini konuşur. Geleneklerine
aşırı derecede bağlıdırlar. Kürdistandaki
giyim-kuşam ve yaşam biçimi burada belirgin bir
biçimde görülür.
Bu ilde
yaşayan Kürtler, Kadiri tarikatı kurucusu
Abdülkadir Geylani'nin soyundan
geldiklerine inanırlar. İnançlarına sıkı bağlı
olmakla birlikte, Mürşid-i Kâmil olduğuna
inandıkları Baba Hüseyin Avni Çekice aşın
derecede bağlılık gösterirler. Sünni-Hanefi
mezhebine bağlılardır.
Erkecik
(Ekecik) Kürtleri olarakta bilinirler. Bu ad
aynı zamanda aşiret adı da olmaktadır. Köylerde
ve toplu olarak bulundukları yerlerde çoğunlukla
Kürtçe konuşurlar.
Aksaray
Kürt yerleşim birimlerinde tespit edebildiğim
köyler şunlardır:
Zazaca
iehçesi ile konuşanlar:
Türkçe
adı
Kürtçe adı
Tcpeztelik
Tol
Toptuk
Saîmanlı
Yanyurt
Kurdalo
Çekiçler
Çaçkaro
Borcu
Borji
Cankıilı
Canqılo
Gödler
Aiayhan
Alaxo
Karamehmet
Mamereş
Karabalta
Büyükgömek
Küçükgömek
Kurmanci
Lehçesi ilee konuşanlar:
Akın
Axin
Fatmauşağı
Seydo Jor
Çolak
Nebe
Seydo Jer fCîşla Cami
Gökkaya
Qullero
II.
Aksaray
Ekecik Kürtleri
Esp
ke.şankır (Atçekicileri-At
yetiştiricileri)
Türkçe
ad
Kürtçe
adi
Ajirçti
I.Akin
2.
Aîayhan
Alayî
Kslveren, Kırvar'
3.
Aşuğıccrid
4.
Babakonağı
5.
Bağlı
yeniköy
Kiirt-Türk
6.
Çimeli Yeniköy
Ycşilfakili
7.
Bebek
8.
Bonıcu
Hatnza fcqi zaviyesi
9.
Büyiikgörnck
10.
Bozcayurt
Mandema
11.
Büyük
Çavdarlı
Çavdarlar
12.
Ccrid
13.
Çağıl
14.
Çangıliı
15.
Çekiçler
16.
Çeltck
Runı-göçmcn
şimdi lamam! kurt
17.
Çolak Nebi
18.
Düğüz Köyü
19.
Faînıauşağı
20.
Göksugüzcl
Mahnıada
21.
Ismaslağa
Tolu
22.
Kale
Kalebalta-Eyübeli-
Karakûrt-Reşi
23.
Karakova
24.
Kıızıııcıktol
Türk-Küri
25.
Karakuyu
Tiirk-Kürt
26.
Karaçayır
27.
Macarlı
28.
Sağır Karaca
29.
Salmanlı
30.
Sarath
31.
Sanağıl
32.
Susadı
Eski Rum Köyü
33.
Süleyman Höyüğü
34.
E.
Çeyhler
Şıxa
35.
Taptuk
36.
Tepesideiik
37.
Yağan
38.
Yalnızceviz
Türklcşmişıir,
Kürt
köyüdür.
39.
Yanyıırt
1
Ayrıca
Kayaköy ve Sevinçli köylerinde de Kürtler ve
Kürt Mezarlığı mevcuttur. Bu köylerin Kürtçe
isimlerini bilgi yetersizliğinden dolayı
bulamadık. Bütünn okurlarımızın
dikkatine...
|