Aksaray Kürtleri

AKSARAY KÜRTLERİ

 

Orta Anadoluda bulunan Aksaray ili sınırlan içerisinde yoğun bir Kürt nüfusu bulunuyor. Bu ildeki Kürtlere ilişkin vereceğim bilgiler, yörede yaşayan bazı kişilerin anlatımlarından derlenmiştir.

Aksaray; Osmanlı döneminde, sancak idi. Cumhuriyet döneminde ise, -1950 DP iktidarına kadar il, siyasi nedenlerden dolayı 1989 yılına kadar Niğdeye bağlı bir İlçe, bu tarihten sonra da yine il olmuştur.

Kürtler yaklaşık yüz yıl önce buraya yerleşmişler. Geliş yerleri; Diyarbakır, Ağrı ve Elazığdır. Dersim isyanı sonra­sında da gelip yerleşenler bulunmaktadır.

Bu gün Aksaray Merkez ve Ortaköy ilçe nüfusunun yüzde otuza yakını Kürt-tür. Diğer üçe ve köylerde yaşayanlar dahi! tahminen otuzbeş-kırk bin Kürt yaşamaktadır. (Aksaraym toplam nüfusu yüz-yüz on bin arasıdır.)

Kürt nüfusun yüzde seksen beşi Zaza, yüzde on beşi Kunnanci lehçesini konu­şur. Geleneklerine aşırı derecede bağlı­dırlar. Kürdistandaki giyim-kuşam ve yaşam biçimi burada belirgin bir biçimde görülür.

Bu ilde yaşayan Kürtler, Kadiri tarikatı kurucusu Abdülkadir Geylani'nin soyun­dan geldiklerine inanırlar. İnançlarına sıkı bağlı olmakla birlikte, Mürşid-i Kâmil olduğuna inandıkları Baba Hüse­yin Avni Çekice aşın derecede bağlılık gösterirler. Sünni-Hanefi mezhebine bağlılardır.

Erkecik (Ekecik) Kürtleri olarakta bilinirler. Bu ad aynı zamanda aşiret adı da olmaktadır. Köylerde ve toplu olarak bulundukları yerlerde çoğunlukla Kürtçe konuşurlar.

 

 

Aksaray Kürt yerleşim birimlerinde tespit edebildiğim köyler şunlardır:

Zazaca iehçesi ile konuşanlar:

 Türkçe adı         Kürtçe adı

Tcpeztelik

Tol

Toptuk

Saîmanlı

Yanyurt                          Kurdalo

Çekiçler                         Çaçkaro

Borcu                            Borji

Cankıilı                          Canqılo

Gödler

Aiayhan                         Alaxo

Karamehmet                   Mamereş

Karabalta

Büyükgömek

Küçükgömek

Kurmanci Lehçesi ilee konuşanlar:

Akın                              Axin

Fatmauşağı                    Seydo Jor

Çolak Nebe                    Seydo Jer fCîşla Cami

Gökkaya                        Qullero

 

II. Aksaray Ekecik Kürtleri

Esp   ke.şankır (Atçekicileri-At yetiştiricileri)

Türkçe ad         Kürtçe adi        Ajirçti

I.Akin

2.  Aîayhan         Alayî        Kslveren, Kırvar'

3.  Aşuğıccrid

4.  Babakonağı

5.  Bağlı yeniköy       Kiirt-Türk

6.  Çimeli Yeniköy     Ycşilfakili

7.  Bebek

8.  Bonıcu                    Hatnza fcqi zaviyesi

9.  Büyiikgörnck

10.  Bozcayurt               Mandema

11.  Büyük Çavdarlı                  Çavdarlar

12.  Ccrid

13.  Çağıl

14.  Çangıliı

15.  Çekiçler

16.  Çeltck

Runı-göçmcn şimdi lamam! kurt

17.  Çolak Nebi

18.  Düğüz Köyü

19.  Faînıauşağı

20.  Göksugüzcl            Mahnıada

21.  Ismaslağa                Tolu

 

22.  Kale                        Kalebalta-Eyübeli-

Karakûrt-Reşi

23.  Karakova

24.  Kıızıııcıktol                      Türk-Küri

25.  Karakuyu                         Tiirk-Kürt

26.  Karaçayır

27.  Macarlı

 28. Sağır Karaca

29.  Salmanlı

30.  Sarath

31.  Sanağıl

32.  Susadı                   Eski Rum Köyü

33.  Süleyman Höyüğü

34.  E. Çeyhler                        Şıxa

35.  Taptuk

36.  Tepesideiik

37.  Yağan

38.  Yalnızceviz           Türklcşmişıir,

Kürt köyüdür.

39.  Yanyıırt

1          Ayrıca Kayaköy ve Sevinçli köylerinde de Kürtler ve Kürt Mezarlığı mevcuttur. Bu köylerin Kürtçe isimlerini bilgi yeter­sizliğinden dolayı bulamadık. Bütünn okurlarımızın dikkatine...