Kürtçe dergiler yaşam savaşı veriyor 03 Ocak 2007

Dünyanın birçok ülkesinde güncel haber ve yorum dergilerinin yanı sıra kültür-sanat üzerine yayın yapan her dilde binlerce dergi bulunuyor. Fakat Kürtler kendi anadillerinde yayın yapan dergilere yaşanan ekonomik sıkıntılardan dolayı sınırlı bir şekilde sahip olabiliyor.

Dünyada ve Türkiye’de her alanda sayısız dergi yayınlanırken, birkaç dergi dışında Kürtlere anadillerinde hitap eden dergi bulunmuyor. Varolan dergiler ise finansman sorunu nedeniyle okurların karşısına düzenli bir şekilde çıkmayı başaramıyor. Türkiye’de Zend, Tîroj, Vate, W, Nûbihar gibi tanınan birkaç derginin yanısıra bazı amatör dergiler Kürtçe olarak yayınlanıyor. Ancak bu dergiler yaşadıkları mali sorunlar nedeniyle okurlarının karşısına düzenli bir şekilde çıkamıyor. Bu nedenle derginin yayın periyodunda sürekli değişiklikler oluyor. Bu sorun da hem yayıncı ve editörleri hem de okurları bunaltıyor. Kürtçe yayınlanan bazı dergiler şunlar: Zend İstanbul Kürt Enstitüsü bünyesinde, ilk sayısı 1996 sonbaharında yayınlandı. Birçok kez yayını durma noktasına gelen bilim ve araştırma dergisi Zend bu yıl da düzenli bir yayın akışı tutturamadı. Bu yıl sadece iki sayı çıkan Zend dergisi sonbaharda editör değiştirdi. Gazeteci Davut Özalp’ın editörlüğünde sonbahar sayısı çıkartılırken, dergi yönetimi 3 aylık periyodu tutturmayı hedeflediklerini açıkladı. W İki yıl önce tamamı Kürtçe kültür, sanat ve edebiyat dergisi formatında ve iki ayda bir yayınlanmaya başlayan dergi bu yıl düzensiz bir yayın akışı sergiledi. Dergi, 12 Kürt edebiyatçı-yazarın biraraya gelmesiyle çıkarılmaya başlandı ancak daha sonra birçok yazar geri çekildi. En son bu yıl yaz sonunda 12. sayısı yayımlanan derginin 13. sayısı hala yayımlanmadı. Derginin 13. sayısı önümüzdeki günlerde çıkacak ancak dergi bundan sonra 3 ayda bir yayınlanacak. Tîroj İki ayda bir yayınlanan Türkçe-Kürtçe kültür-sanat dergisi Tîroj, Kasım-Aralık ayında 23’üncü sayısını yayınladı. Bazen belirlediği tarihten kısa bir süre sonra çıksa da dergi yayın hayatını sürdürmede kararlı görünüyor. Nûbihar İslami çizgide yayın hayatını 14 yıldır devam ettiren üç aylık Nûbihar dergisi, bu yaz 99. sayısını yayınladı ve 100. sayısı için öykü ve şiir yarışması düzenledi. Tamamı Kürtçe yayımlanan Nûbihar dergisinin 100. sayısının önümüzdeki ay yayımlanması bekleniyor. Vate Kürtçe’nin Zazaki lehçesinde yayımlanan tek dergi olan Vate dergisi 3 ayda bir çıkıyor. Vate de diğer dergiler gibi bazen geç çıksa da 3 aylık periyodunu sürdürüyor. Şimdiye kadar Avrupa’da 27. sayısı çıkan dergi, bu süre zarfında Zazaki lehçesinde otorite olmayı başardı. Derginin son 6 sayısı Avrupa’yla birlikte İstanbul’da da yayımlanıyor. Amed’deki dergiler Amed’de son yıllarda yayın alanında gelişmeler yaşanırken, bunlardan biri de Kürtçe internet dergisi. ‘Bername Net’ özel sayısıyla 2006 sonbaharında yayımlanan dergi, Azadiya Welat gazetesiyle birlikte dağıtıldı. Alanında tek olan Kürtçe internet dergisi Amed’de Karger tarafından hazırlanıyor. Amed’de İslami çizgide yayın yapan Mizgin dergisi de Kürtçe-Türkçe olarak yayın hayatını sürdürüyor. Ayrıca “Tigris”, “Amigra” gibi yerel öğrenci dergileri de Türkçe yayınlarıyla birlikte Kürtçeye de yer veriyorlar.