HAYMANA HİCRİ 1311
Haymana doğuda Bâlâ, batıda Sivrihisar,
güneyde Konya vilayeti ve Akşehir, Kuzeyde ise
Ankara ile sınırdaştır. Merkez kaza olan
Yabanhamamı kasabası, Ankaranın kuzeyinde ve
ona iki saat uzaklıktadır. Basit bir yerde
meskûndur. Kazanın nüfusu (Yabanhamamı) 146
erkek ve 171 hanım müslüman oimak üzere, 16
erkek ve 13 kadın Rumdan müteşeküldür. Bütün
köylerin nüfusu dahil, 12 998 erkekle beraber
13 684 kadın müsiü-mandan ibarettir.
Kaza; 400 bin dönüm ekili, 950 bin dönüm
ekilmemiş, 50 bin dönüm çayır 220 bin dönüm
mera ve 10 bin dönüm bahçe ile büyük bir
araziye sahiptir.
147 köy, 4854 meskûn hane, 10 mescit, 11
cami-i şerifiye, I tekkiye, 1 hükümet konağı,
150 ilkokul, 1 rüştiye, 8 kahvehane, 8 han ve
2 kaplıca bulunmaktadır.
Ekilen hububat: Buğday, arpa, burçak, mercimek,
yulaf ve nohuttur. Meyve olarak: Elma, armut,
üzüm, zerdali, ve kirazdır. Böylece senelik
100 bin kg. buğday, 250 bin kg. arpa, 28 bin
kg. burçak, 14 bin kg. mercimek, 5 bin kg.
yulaf, 30 bin okka üzüm,
2.bin
qiya elma ve 2 bin qiya armut hasıl olmaktadır.
Kilim, seccade, palas, halı, çuval, caom ve
gayet kalın çorap, aynca bir nevi Kürt çadırı
işlenmekte ve dokun-maktadır.
Haymana nın doğusunda büyük bir gö! vardır.
Aynca Yabanhamamı kasabasında kükürtlü bir
kaplıca bulunmaktadır. Yazevsimi olan Haziran
ve Ağustos aylarında şiş, sızı ve yara
ağrıları olanlara şifa verdiği tespit
edilmiştir.
Adı geçen kazada (Haymana) Mikayili, Hodali,
Toçadli aşiretleri mevcuttur. Ve ortada havası
gayet güzel olan Karacadağ bulunmaktadır.
Korhoca köyünde bulunan kömür madeninden
halen istifade edilmemektedir.
Eski eser olarak İnli katrancı, Timurözü
köylerinde 33 m. yükseklikte 91 m. uzunluğunda
Kızılhisar kalesi, 8 m. genişliğinde
Kızılhisar Mağarası ve Güzelcekale köyünde
merkeze 6 saat mesafede olan burçları yıkılmış
10 m. genişliğinde Güzelce kalesi ve merkeze 2
saat mesafede oian Roma İmparatorluğu
döneminde inşa edilmiş bir kale mevcut olduğu
gibi, 608 Hicri senesinde inşa edilen 16m.
uzunluğunda, 20 m. genişliğinde Kutluhan
Cami-i Şerifi ile beraber 5 m. genişliğinde,
15 m. uzunluğunda Yenice köprüsü
bulunmaktadır.
Mevcut olan canlı hayvanlarda: 1177 deve, 20
bin at, 2341 merkep, 14 723 kara sığır, 750
manda ile 192 bin koyun, 119351 tiftik keçisi
ve 2730 kıl keçisi mevcuttur. Koyunlardan
yıllık 20 bin qayeyi geçecek şekilde yapağı (yün),
80837 qaye tiftik, 1750 qaye kıl hasıl
olmaktadır.