KULU KÜRTLERİ

  Yaklaşık üç •' yüzyıl önce 1708 yıIlanııda Kulupoğlı Mustafa (arafındar yerleşim alanı olarak seçüen bugünkü Kulu ilçesi ismini d« bu şahıstan almıştır Daha önce sirasi ik Konya'nın bugünkü Süle bucağı, Anka­ra'nın Şereflikoç­hisar, Konya'nın Cihanbeyli ilçelerini: bağlı nahiye merkez olan Kulu 1954 yıilında Haymana ve Bâlâ'nın bazı köyler de İlçe smırlanm: dahil edilerek ilçe merkezi yapılmıştır, (i

Kuhi ilçesi: Doğusunda Şereflikoçhisar Batısında Cihanbeyli-Haymana Kuzeyinde Aııkara/Bala-Haymana Güneyinde Cihanbeyli ve Tuz gölü ile çevrilidir.

Kulu'nun rakımı:i.000.m. ve yüzölçümü 28S0 km karedir. Kulu Ankara'ya 110 Km. Konya'ya 148 Km uzaklıkta olup ilçe merkezi E-5 karayoluna 11 km. uzaklık­tadır. Kulu karasal iklim özelliklerine sahip olup yazları sıcak ve kurak, kışlan soğuk ve yağışlıdır.

          İlçeye bağlı 5 kasaba ve 30 köy mevcuttur. İiçe merkezi 9 mahalleden oluşmaktadır Ancak bölgeye en son gelen Kürt köylerinden Kuju'ıuın Burunağıh köyünün iskan tarihinin 1919 olduğunu belirtmek gerekir.

Merkez ilçe hariç ilçeye bağlı 5 kasaba 30 köyün 4 kasabası ile 20 köyü Kürt'tür. Geri kalan 1 kasaba 6 köy tiırk, 4 köy de Orta Asya göçmeni olan Tatar köyüdür. Kürt kasaba ve köylerinin toplam nüfusu 2943O'dur.{3) Bu rakama merkez ilçedeki Kürt nüfusu dahil değildir.

Kulu merkezindeki Kürt nüfusunu tesbit etmek bugünkü koşullarda olanaksızdır. Son yıllarda Kürt köylerinden önemli ölçüde göç alan ilçe merkezi, son on yılda köy yakma, köy boşaltma, ve can güvenliğii!e ekonomik nedenlerle başta Mardin, Batman, Siirt, Şırnak olmak üzere Kürdis-tan'dan da önemli ölçüde göç almıştır.

Son yıllarda Kürt köylerinin Ankara ve Konya gibi yakın merkezli metropellere verdiği göç de gözönüne alınırsa Kulu nüfusunun yarısından çok fazlası Kürt nüfusudur.

Kürt köylerinden Canımana, Dipdede, Karacadere, Soğukkuyu köyleri Soranice lehçesinin Şeyhbizeynî ağzı ile konuşurlar ve Şafii mezhebine bağlıdırlar. Diğer 16 Kürt köyü ve 4 kasabası Kürtçenin Kurmanci lehçesini konuşur, Hanefi mezhebine bağlıdırlar

İli: Konya      İlçesi: Kulu

Köyün Türkçe adı                  Kürtçe adı                         Aşireti

Acıkııyıt                                Bîrtalik                                   Onıeraıı

Altılar                                   Omera                                    Onıeraıı

Altıncı                                  Gcmıik                                    Haîîkan

Beşkardeş                             -                                            O meran

Bozan                                   Cûikenbiçûk                       Cûtkan

Bunınağıl*                            -                                              Terkan

Canımana**                          -                                              Şeyhbizeynî

Celep                                    Sefka                                      Sefkan

Çöpler                                  -                                                Omeri

Dipdede**                            -                                                Şeyiıbizeyn

Güzel yay I a                            Yayle Küte                        Sefkan

Hisar                                    Hesar                                       Celîkan

Karacadağ                             Xelika                                    Halîkan

Karacadere**                        -                                              Şeyhbizeynî

Kırkpınar                              Celîka                                     Celîkan

Köşker***                             -                                                Terkan

Soğukkııyu                            Bîre Şelıo                             Şeylıbizeynî

Şerefli                                   -                                                 Naşının

Tavhören                              Tavlî                                        Oıneran

Tavşançalı                             Omera                                    Omeran

Tuzyaka                                Cûtka                                      Cûtkan

Yazı çay ir                               Mehîna                                  Melıîna

Yeşilyurt                               Celika                                      Celîkan

Zincirlikuyu                          Gundî Ome                             Sefkan

*K.ulu'y;ı en sun iskan ettirilen Kürt köyüdür. Ağrı dolaş kırından güç eninimişladir.

** Şeylıbizeynî ağzını konuşan bu •) köy kendi ;işire(lı:ri için

,,NofoIÎ ..dcıilekicciirlırr. Dr. Ikcibram Mikaili'nin Bîmebün'un ilk sayısında bu ağ/: konuşanlar Şeylıbizeynî

aşireti olarak verilmekledir. Ben de bu yazıya dayanarak Tabloda böyle gösterdim. Ancak bu hususim araştırılması

gerektiği kanaatindeyim.

♦** Köşker köii bugün tamamen Türkleşmiştir. Bireysel olarak "bizim de aslımız Kurttur" Diyenler varsa da

Bu yün bu köyde Kürtçe konuşan tek kişi dahi yoktur, i995 seçimlerinde HADİZP'c hiç oy çıkmadığı da dikkat

çekicidir.

Bölgedeki Kim halkı Kürdistan'daki ekonomik yaşantısını aynen sürdürmüştür. Tarım ve hayvancılık ballıca geçim kaynaklan olmuştur. Bölgede büyük tarım işletmeleri yoktur. Küçük çapta tarım işletmeciliği, hayvancılık, nakliyecilik, ticaret, Avrupa'da işçilik ekonomik yapıyı oluşturmaktadır. 1960'ls yıllardan sonra Bat! Avrupa'ya önemli Öiçüdc işgücü göçü olmuştur. Bu durum (karşılığındaki kayıplara rağmen) toplumun ekonomik ve sosyal düzeyini yükseltmiştir.

Kulu merkezinin Avrupa'ya verdiği işgücü göçü Kürt Köylerinden aklığı göçlerden dolayı olsa gerek Kulu pazar ekonomisinde son yıllarda Kürt esnafının önemli derecede ağırlığı artmıştır.

Başta Karacadağ, Zincirlikuyu, Tavşançah kasabaları olmak üzere lüm Kürt köylerinde okuma yazma oranı yüksektir. Toplumsal ilişkilerinde Kürt örf ve adetlerine bağlı olan bölge Kürtlerine 200 yıla yakın anayurttan kopukluk, uzak coğrafi yapı ve asimilasyon politikaları gibi tüm olumsuzluklar dil ve kültürlerini unuttııramamıştır. Ancak yasaklama ve asimilasyon politikaları sonucu dil bozulmuştur. Şöyle ki: Yiten sözcüklerin yerine Türkçe sözcükler alınmış bunlara Kürtçe ekler ilave edilmek suretiylekonuşma dilinde önemli ölçüde Türkçe kelime kuilamlmaktadır.

1961 Anayasası ile getirilen kısmi demokratik haklar ve Ekini/ Bolşevik devriminin etkisi Türkiye insanlarını sosyalist düşünce ile tanıştırdı. Bu dönem de bölgemizin Kürt etnik kökenli üniversite gençliği sosyalist çevrelerle temaslarından etkilendiler.

Bu çevrelerin görüşleri adı geçen kesim tarafından bölgeye taşındı.Yine bu donemde ortaya çıkan Kürdislan kaynaklı öz örgütlenmeler (DDKO) ile temas ve kaynaşmaları sonucu etnik kimlik ve ulusal demokratik hakların bilincine varılmıştır. 1973'den sonra bölge insanları siyasi düşünce bazında önemli ölçüde değişime uğramıştır. Kürdistan kaynaklı demokratik kitle Örgütlerinin (DDK.D, DHKD, ASDK-DER) bölgede çalışmalar! ve örgütlenme çabalan sonucu daha çok öğrenci gençlik içinde taban bulan bir ulusal bilinçlenme süreci yaşanmıştır. İ 2 Eylül sonrası yasal parti faaliyetleri (HER DEP, HADEP) sempati ile karşılanmış ve yoğun bir destek görmüştür.